Waarom doen er zo weinig moslims mee aan het abortusdebat?

In de herrezen abortuskwestie laten progressieve en vrome christenen luidkeels hun stem horen. Als het om moslims gaat, ligt dat een beetje anders. ‘Je wordt meteen als radicaal bestempeld.’

Het abortusdebat barstte los in Nederland nadat bekend werd dat het Amerikaanse Hooggerechtshof, dat wordt gedomineerd door conservatieve rechters, de federale abortuswetten wilde intrekken. Abortusvrijheid wordt beschouwd als een belangrijke feministische triomf in het vooruitstrevende Nederland, dat deze koste wat kost wil beschermen. Dit, terwijl orthodoxe christenen van de coalities ChristenUnie en SGP hun eerdere opvatting herhalen dat abortus moord is en oproepen tot een verbod tenzij het leven van de moeder in gevaar is.

Maar wat vinden moslims in Nederland ervan? In het debat zijn ze nauwelijks hoorbaar. Drie progressieve vrouwen, Trouw-journalist Emine Ugur, GroenLinks-Kamerlid Kauthar Bouchallikht en wetenschapper en onafhankelijk adviseur infectieziekten Charifa Zemouri, waren de enige moslims die zich uitten. Ze waren allemaal voor abortusrechten.

“Een teken aan de patriarchale muur is de frequentie van steeds kortere intervallen waarmee het onderwerp met betrekking tot abortusrechten de afgelopen jaren steeds weer oplaaide”, tweette Ugur. De vrijheid tot zelfbeschikking van vrouwen is fundamenteel voor haar. Bouchallikht, die op 7 mei aanwezig was bij de abortusmars op de Dam in Amsterdam, deelt deze mening. Ze deelde een momentopname van het protest op Instagram, waar ze naast GroenLinks-senator Margreet de Boer staat, die een spandoek vasthoudt met de tekst ‘Baas in eigen buik’.

Voor Joop schreef Zemouri (1987) het korte stuk ‘Mijn baarmoeder, mijn keuze’.

“Daarmee bedoel ik, ongeacht wat je gelooft, of je moslim bent of niet”, zegt ze tegen de Kantteken, “de vrouw moet altijd zelf bepalen wat ze doet, ongeacht religie, cultuur of wetgeving.”

Zemouri werkt als zelfstandig adviseur en is wetenschapper op het gebied van infectieziekten. Ze omschrijft zichzelf als een progressieve Marokkaans-Amerikaanse praktiserende moslimvrouw. Via haar sociale medianetwerken heeft ze een grote aanhang onder de Nederlandse moslimbevolking. Ze keurt de Nederlandse abortuswetgeving goed omdat het vrouwen in staat stelt om hun eigen beslissingen te nemen.

‘Helaas heb ik geen harde cijfers, maar op basis van mijn observaties denk ik dat islamitische vrouwen ook abortusklinieken hebben bezocht.’

Ze hebben allemaal binnen een maand na de conceptie een abortus ondergaan om hun unieke redenen.’

Volgens Zemouri is het een misvatting dat de islam abortus verbiedt. ‘Natuurlijk ben ik geen theoloog, maar voor zover ik weet is abortus in de islam onder verschillende omstandigheden toegestaan.’ Abortus is altijd toegestaan ​​als bijvoorbeeld het leven van de moeder in gevaar is. Abortus na verkrachting is legaal in Marokko, waar de Maliki-school voor islamitisch recht wordt gevolgd, zolang het maar binnen een bepaald tijdsbestek wordt gedaan. Abortus na verkrachting is legaal binnen een bepaalde termijn, aldus de islamitische raad die de koning en de regering adviseert.’

‘In de islam is abortus een beetje een taboe.’

Een theoloog, Khalid Benhaddou (1988), is de leidende imam van de El Fath-moskee in Gent. Hij wordt beschouwd als een belangrijke actuele stem in de Vlaamse islamitische gemeenschap, die zich bezighoudt met het relevant maken van de islam voor de wereld van vandaag.

‘In de islam is abortus een beetje een taboe’, legt hij uit. “De meeste theologen zijn het hierover eens met de Hanafi, Maliki, Shafi’i en Hanbali rechtsscholen. Deze scholen zijn van mening dat abortus is toegestaan, maar alleen in zeer zeldzame omstandigheden. Om medische redenen moet er een medische noodzaak zijn. Psychosociale factoren worden niet als een betrouwbare indicator beschouwd. Bovendien moet de abortus binnen een bepaalde tijd plaatsvinden, niet meer dan 120 dagen.’

Wat is de betekenis van 120 dagen? Professor Chaima Ahaddour (1988), assistent-professor Islamitische Ethiek aan de Katholieke Universiteit Leuven, legt uit: “Dat wordt aangegeven in een hadith (traditie van de profeet Mohammed, red.) waarin de profeet uitlegt wanneer de ziel wordt ingeademd in een persoon.”

“Sommige tolken geloven dat het een periode van 40 dagen is, terwijl anderen beweren dat het drie keer 40 dagen is, of 120 dagen.” Daarna is abortus niet meer toegestaan, tenzij het leven van de moeder in gevaar komt.’ Niettemin zijn islamitische geleerden het erover eens dat een zwangerschap in minder dan 120 dagen kan worden afgebroken. “Wanneer het embryo wordt gezien als een volwaardig persoon met fundamentele rechten, en dus menselijke waardigheid en heiligheid geniet”, stelt ze, “is de inademing van de ziel een beslissend moment.”

Het proefschrift van Ahaddour was gericht op ethische kwesties rond het levenseinde, zoals euthanasie en palliatieve sedatie, en wat Marokkaanse moslims in België ervan denken. Terwijl hij dit deed, merkte Ahaddour op dat abortus vanuit islamitisch ethisch oogpunt weinig aandacht heeft gekregen.

‘De islamitische gemeenschap besteedt veel te weinig aandacht

op deze vraagstukken. Ik onderzoek nu abortus om medische redenen vanuit een islamitisch perspectief, evenals hoe Belgische moslims, inclusief imams, artsen en moslimparen, ernaar kijken. Er is overeenstemming onder islamitische geleerden dat dit is toegestaan ​​als de aandoening ernstig en onbehandelbaar is, maar niet na de 120e dag.’

“In de Verenigde Staten heeft een kleine groep progressieve moslimtheologen een liberalere kijk op abortus”, schrijft Ahaddour. “Ze gaan zelfs zo ver om te zeggen dat abortus is toegestaan ​​voor elke vorm van schade: psychologische schade, financieel verlies of iets anders.” Volgens progressieven kan een vrouw, als ze mentaal niet klaar is om een ​​kind te krijgen, een abortus ondergaan zolang ze het voor de 120e dag doet.’

“Moderne theologen die abortus om psychologische redenen toestaan, missen echter hetzelfde gezag als klassieke theologen”, merkte Benhaddou op. ‘De toekomst zal uitwijzen of de huidige theologen in de toekomst meer slagkracht krijgen, of dat klassieke theologen hun dominantie behouden.’

Klassieke islamitische denkers hadden volgens Benhaddou weinig aandacht voor psychosociale elementen omdat de samenleving vroeger heel anders was. ‘Toen speelde religie een veel grotere rol in de samenleving dan nu. Als mensen psychische problemen hadden, gingen ze niet naar een psychotherapeut; in plaats daarvan vertrouwden ze op religie om hun problemen op te lossen.’ Bovendien is de medische wetenschap enorm vooruitgegaan. ‘Er is nu substantieel bewijs dat psychologische factoren, naast medische factoren, cruciaal zijn.’ Dat is een goede reden om in de oude theologie over dit onderwerp te kijken.’

Zemouri stelt dat de ‘essentiële indicatie’ – dat het leven van de moeder in gevaar is – liberaal kan worden geïnterpreteerd, gebaseerd op wat progressieve islamitische geleerden nu schrijven over abortus.

“Vrouwen die buiten het huwelijk zwanger worden, kunnen worden afgewezen door hun familie, en in het ergste geval zelfs moord. Ze kunnen dan kiezen voor een abortus voor hun eigen bescherming. Je moet niet alleen door een medische bril kijken, maar ook vanuit een cultureel standpunt. Daarom ben ik pro-abortus, omdat ik vind dat een vrouw in deze situatie een abortus zou moeten kunnen ondergaan. Ik ben fel gekant tegen de schuld van het slachtoffer, en ook tegen het niet-argument dat je je benen gesloten als een vrouw. Houd er ook rekening mee dat geen enkele vrouw een abortus uitvoert voor het plezier. Integendeel, conservatieve moslims geloven. Zij vinden dat vrouwen die buiten het huwelijk zwanger worden de straffen moeten dragen, zoals trouwen met de vrouw persoon die de zwangerschap heeft veroorzaakt.Een veel voorkomende praktijk onder orthodoxe christenen in de Bible Belt, waar koppels af en toe worden “gedwongen” om te trouwen.

Veel moslims zijn ook anti-abortus omdat ze zich niet bewust zijn van het probleem en denken dat het te allen tijde illegaal is, aldus Ahaddour. ‘Ze associëren abortus met euthanasie en vinden dat beslissen over eigen leven en dood voor God spelen. Omdat ze geloven dat abortus door de islam verboden is, baren veel moeders kinderen met een genetische afwijking en hebben geen overlevingskans. Zoals ik al zei, is dit niet het geval omdat de islam abortus onder bepaalde voorwaarden toestaat. Daarom is het van cruciaal belang dat moslims het onderwerp beter begrijpen.’

Vanwege de onbekendheid met het onderwerp komt abortus volgens Ahaddour beduidend minder vaak voor onder moslims dan onder christenen. ‘Er is ook een gebrek aan communicatie erover.’ Niet door religieuze leiders, en zeker niet door moskeeën. Bovendien hebben imams een slecht begrip van dit uitdagende onderwerp. Onbekend resulteert in onbemind. Andere thema’s, zoals de Palestijnse problematiek, krijgen meer aandacht, verontwaardiging over het onrecht en frustratie over de eigen machteloosheid.’

Benhaddou sluit zich daarbij aan. ‘Als de godsdienstvrijheid wordt bedreigd, zoals bij het boerkaverbod of het ritueel doden zonder bedwelming, reageren moslims. In het geval van abortus is dit echter niet het geval. Moslims in West-Europa zijn tevreden met de huidige situatie, inclusief abortusregulering, en vinden dat er meer ruimte moet komen voor mensen met andere overtuigingen.’

‘Abortuswetgeving in West-Europa is acceptabel voor moslims.’

Door een gebrek aan een podium vindt Zemouri dat veel moslims zich niet uitspreken over abortus. ‘Mensen van kleur hebben minder kansen. In ieder geval zijn moslims omzichtiger in het uiten van hun mening. Je wordt meteen als radicaal bestempeld. Dat is ook de reden waarom, ondanks het feit dat moslims minder streng zijn op abortus dan orthodoxe christenen, moslims zelden worden genoemd in de abortusdiscussie.’

Share :

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on tumblr